Anti-dron savunması ve İHA'lar: Avusturya Silahlı Kuvvetleri'nin ihtiyaçları

Savunma Bakanlığı Yapısal Planlama Dairesi Başkanı Tuğgeneral Erich Weissenböck ve Yapısal Planlama Dairesi'ndeki Hava Kabiliyet Yönetimi Şubesi Müdürü Albay Klaus Strutzmann, İHA'ların artan önemini, anti-dron savunmasının zorluklarını ve Avusturya hava savunmasındaki uzun vadeli düzenlemeleri anlatıyor.

Tuğgeneralim, Albayım, İHA'lar Avusturya Silahlı Kuvvetleri (Bundesheer)'nin silahlanma ve modernizasyon planlarında çok merkezî bir rol oynuyor, değil mi?
Weissenböck: Evet, çünkü İHA'lar hem kendi birliklerimizin hem de hasmın kabiliyetlerini temelden değiştirdi. Doğaçlama birinci şahıs görüşü (FPV) quadkopterden orta irtifa uzun havada kalış (MALE) İHA'ya kadar her boyut sınıfında, insanlı sistemlere kıyasla kara kuvvetleri için keşif ve ateş desteği görevlerini düşük maliyetle yerine getiren sistemler görüyoruz. Bu bağlamda sivil piyasada bulunan sistemlerin kullanımı veya sivil bileşenlere dayalı sistemlerin üretimi de dikkate alınmalı. İHA kullanımı böylece birliklerin savaş alanında beka kabiliyetini artırmayı ve komuta üstünlüğünü sağlamayı mümkün kılıyor.

Strutzmann: Öte yandan hasmın İHA kullanımı bizi uygun karşı tedbirleri sağlamaya zorluyor. Hava savunmasını hava araçlarının kitlesel kullanımıyla doyurmak temelde yeni bir kavram değil, ancak İHA'larla bu ucuza ve çok sayıda gerçekleştirilebiliyor. Hava savunma, her boyuttaki İHA'yı her irtifada uygun etkileyicilerle angaje edebilecek duruma getirilmeli. Buna ek olarak her birlik, tüm sınıfları kapsayan anti-dron savunması çerçevesinde, özellikle alçak irtifada İHA'lara karşı savunma yapabilecek duruma getirilmeli.

Bu bir paradigma değişimi gibi görünüyor. Kavramlar ve yapılar için ne anlama geliyor?
Weissenböck: Güvenlik durumu dramatik biçimde değişti. Bundesheer yeniden savunma yapabilir hâle gelmeli. Kabiliyet geliştirme kapsamında, teşkilat ve yapıdan teçhizata ve gerekli eğitimden altyapıya kadar tüm geliştirme hatları değerlendiriliyor. Odak noktası kabiliyetlerin hızla inşa edilmesi. Bu nedenle gerekli planlama belgelerinin zamanında hazır olması gerekiyor.

Strutzmann: Bu bağlamda sistemlerin ağ bağlantısı daha da önemli hâle geliyor. Artık mesele tek tek bağımsız çözümler değil, durum resimlerini yoğunlaştıran ve komutanın saniyeler içinde doğru kararı vermesini sağlayan entegre bir bütünsel sistem.

Klasik hava savunma bunun için yeterli mi, yoksa tamamen yeni yaklaşımlar mı gerekiyor?
Strutzmann: Prensip olarak, farklı menzillere sahip top ve füze sistemleri gibi uygun araçlar mevcutsa klasik hava savunma bu görevin üstesinden gelebilir. Küçük İHA'lara karşı savunma, doğal olarak tespit için gereken sensörlere ve angajman için gereken etkileyicilere yüksek talepler yüklüyor. Ukrayna'dan elde edilen tüm deneyimler tek bir çözümün olamayacağını gösteriyor. Tek başına toplar yetmez, tek başına füzeler de yetmez. Elektronik harp önlemleri önemini koruyor, gelecekte lazerler de. Mesele, etkileyicileri akıllıca birleştirmek ve onları tek, hızlı tepki veren bir komuta mimarisinde bir araya getirmek.

Weissenböck: Şunu da unutmamak gerekir: Hava hareketli unsurlar da bu anti-dron savunmasının bir parçası olacak. Belirli senaryolarda bir hava aracı, yer konuşlu bir sistem kadar etkili kullanılabilir. Ancak belirleyici olmaya devam eden, tüm bileşenlerin birbirine geçmesidir.

Potansiyel olarak aynı anda konuşlandırılabilecek İHA kitlesiyle nasıl başa çıkıyorsunuz? Ukrayna'da tek seferde yaklaşık 1.000 İHA ile yapılan Rus saldırıları görüyoruz ve 1.500, 2.000 veya 3.000 İHA ile yapılacak saldırıları öngörmek için kâhin olmaya pek gerek yok.
Strutzmann: Bu doğru ve bu tür durumlarda etkili angajman ancak farklı etkileyiciler gereken sayıda mevcutsa mümkündür. Karşı tedbirlerin maliyeti de doğal olarak rol oynuyor. Daha ucuz sistemler savunmayı sağlayabiliyorsa, ucuz bir İHA'ya pahalı bir füze harcanmamalı. Bu nedenle gereken şey, tehditle uyumlu kademeli araçlar ve bu seçenekler arasında mümkün olduğunca otomatik aracılık eden sağlam bir komuta sistemidir. Hız, ağ bağlantısı ve önceliklendirme belirleyicidir.

“Güvenlik durumu dramatik biçimde değişti. Bu nedenle Avusturya Silahlı Kuvvetleri yeniden savunma yapabilir hâle gelmeli.”
Tuğgeneral Erich Weissenböck,
Savunma Bakanlığı Yapısal Planlama Dairesi Başkanı

Yani çok katmanlı bir sistem mi?
Strutzmann: Evet, daha önce de belirtildiği gibi, başka bir yolu yok. Bu çok katmanlı yaklaşımda her etkileyicinin ve her sistemin çok belirli bir görevi olacak ve etkili bir savunma ancak bu etkileyiciler ve karşı tedbirler birbiriyle anlamlı biçimde uyumlu hâle getirilip koordine edilirse mümkün olacak.

Bütün bunlar sahadaki birlikler için ne anlama geliyor? Sahadaki askerler kendilerini nasıl koruyabilir?
Weissenböck: Orada da çok katmanlı yaklaşım gerekiyor. Gelecekte her muharebe ve destek birliğinin anti-dron savunmasında uzmanlaşmış kendi unsurları olmak zorunda. Uygulamada bunlar, komuta ve bilgi sistemine entegre edilmiş sensörlere ve etkileyicilere sahip küçük mobil ekiplerdir. Aynı zamanda her timin ve her bölüğün, tehditleri en azından tespit etmeyi ve karşılamayı mümkün kılan bir öz koruma biçimine ihtiyacı var.

Savunma yalnızca savaş alanını değil, altyapıyı da ilgilendiriyor.
Strutzmann: Doğru. Altyapıyı korumak için piyade tüfekli bir nöbetçi bugün artık yeterli değil. Kışlaların ve kritik tesislerin sensörlere, koruyucu önlemlere ve İHA tespitine ihtiyacı var. Bu gereksinimler, mülklerin planlanmasında ve altyapı inşasında dikkate alınmalı. Bu, hukuki çerçeveleri ve prosedürleri de ilgilendiriyor: Kim ne zaman müdahale edebilir, belirsiz tehdit durumlarına nasıl yanıt veririz? Bütün bunların zamanında düzenlenmesi gerekiyor.

Bu konuda uluslararası iş birliği ne kadar önemli?
Weissenböck: Çok önemli. NATO çalışma gruplarında görüş alışverişinde bulunuyor, Avrupa projelerinin sunduğu olanaklardan yararlanıyor ve ikili düzeyde Alman Bundeswehr ve İsviçre Silahlı Kuvvetleri ile yakın iş birliği yapıyoruz. Uyumluluk hem teknik hem de teşkilat açısından belirleyici.

Strutzmann: Ortak durum resimleri ve koordineli prosedürler vazgeçilmez. Gerekli uyarı süresi göz önüne alındığında, uzun menzilli silah sistemlerine karşı savunmayı ancak bunlar mümkün kılıyor.

“Tek bir çözüm olamaz. Tek başına toplar yetmez, tek başına füzeler de yetmez.”
Albay Klaus Strutzmann, Savunma Bakanlığı Yapısal Planlama Dairesi
Hava Kabiliyet Yönetimi Şubesi Müdürü

Gelecekte hangi teknolojik eğilimler belirleyici olacak?
Strutzmann: Lazerler veya gelişmiş elektronik gibi yeni etkileyicilerin yanı sıra, her şeyden önce keşif ve komuta kabiliyetini iyileştiren her şey. Durum resmi ne kadar iyi olursa, etki o kadar hassas ve hızlı sağlanabilir.

Weissenböck: Önemli olan yeni teknolojileri tek başına değil, bütünsel sistemin bir parçası olarak değerlendirmek. Sistemlerin taktik işlevsel gereksinimleri tanımlanırken askerin yükünü gerçekten hafifleten ve onu koruyan şeye dikkat edilmeli. Operasyonları daha karmaşık hâle getiren sistemlerin geleceği yok.

Bahsettiğiniz lazer savunması ne aşamada?
Strutzmann: Testler giderek daha umut verici. Bu nedenle öngörülebilir bir gelecekte, özellikle mikro İHA'lara karşı savunmada potansiyeli olan yeni bir teknoloji kazanacağımızı varsayıyoruz.

Bundesheer şu anda “Bundesheer 2032+” adlı yapılanma planını sürdürüyor. Bu dönemin sonunda anti-dron savunması nasıl görünecek?
Weissenböck: O zamana kadar uçaksavar toplarından uçaksavar füzelerine uzanan, orta menzile kadar kademeli bir anti-dron savunması kurmuş olmak istiyoruz. Bu sistemler elektronik harp unsurları ve önleyici İHA'larla tamamlanacak. Muharebe yönetim sistemleri şimdiden kullanıma sokuluyor. 2032'ye kadar anti-dron unsurları birliklerde yerleşik hâle gelecek. Hedef, anti-dron savunmasını muharebe tarzının doğal bir parçası olarak gören bir kuvvet.

Strutzmann: Belirleyici olan, anti-dron savunmasını operasyonel planlamada en baştan, bir ek olarak değil, ayrılmaz bir bileşen olarak dikkate almamız olacak. Ancak bu şekilde Avrupa içinde uyumlu ve aynı zamanda ülkemizi bağımsız olarak savunabilir durumda olacağız.