Sürü İHA'larda ortak “beyin”: Airbus, MARS yapay zeka yazılımını ILA Berlin 2026'da uçurdu

Airbus Defence and Space, otonom İHA'ların kullanımını, tüm sürü İHA'lara kadar uzanan bir ölçekte ilerletiyor. ILA Berlin 2026'da birden fazla İHA otonom ve iş birliği içinde birlikte çalıştı; şirket böyle bir gösterimi ilk kez bir Avrupa havacılık ve uzay fuarında sergiledi. İki Primoco One 150, farklı keşif görevlerini bağımsız olarak yerine getirdi. İHA'ları, yapay zeka (YZ) tabanlı bir yazılım çözümü olan MARS (Multiplatform Autonomous Reconfigurable and Secure) yönetti.

Günümüzdeki İHA operasyonlarında her platformu kendi operatörü izliyor. Airbus ise farklı bir yaklaşım benimseyerek birden fazla insansız sisteme ortak, dağıtık bir zekâya erişim imkânı veriyor. Böylece geleneksel İHA pilotu bir görev yöneticisine dönüşüyor: Pilot yalnızca hedefleri ve angajman kurallarını belirliyor; uçuş kontrolü, görev dağılımı ve koordinasyonu ise yazılım kendisi üstleniyor.

“Bir grup İHA'yı profesyonel bir futbol takımı gibi düşünün”— Thomas Schmitt, Airbus Defence and Space'te Programme & Product Manager Crewed-Uncrewed Teaming & Autonomy

“Birkaç beyni olan birkaç İHA'mız yok; birkaç İHA'yı yöneten tek bir ortak beynimiz var. Hepsi aynı bilgiyi paylaşıyor. Bir İHA bir şey tespit ederse diğerleri de bunu anında biliyor. Kuralları ve görevi bildikleri anda geri kalanını kendi başlarına yapabiliyorlar.”— Thomas Schmitt

MARS, sürü İHA'larda ne yapıyor?

MARS Autonomy Suite'in görevleri arasında görev planlama, görev dağılımı, otomatik hedef tanıma, veri füzyonu, çarpışmadan kaçınma ve uçuş kontrolü yer alıyor. Ancak Schmitt'in vurguladığı gibi kritik kararları hâlâ insanlar veriyor:

“Tüm kritik kararlarda insan, karar alma sürecinin içinde kalıyor. Sistem gerekli bilgileri ve önerileri sunuyor, ancak nihai onayı her zaman operatör veriyor”— Thomas Schmitt

Yazılım platformdan bağımsız olacak şekilde tasarlandı; böylece hem insanlı hem de insansız hava araçlarına entegre edilebiliyor. Primoco One 150 üzerindeki ilk operasyonel kullanımlar şimdiden 2026 için planlanıyor.

Uzun vadede MARS'ın, Avrupa'nın insansız iş birlikçi muharebe uçaklarının (Uncrewed Collaborative Combat Aircraft, UCCA) bel kemiği olması hedefleniyor. Planlar arasında yazılımın 2029'dan itibaren Eurofighter ile birlikte uçması öngörülen Airbus U740 Valkyrie'ye entegre edilmesi bulunuyor. 2032'den itibaren ise tamamen Avrupalı, egemen bir çözüm olarak U760 Ravenstorm'un bunu izlemesi planlanıyor.